Τις πρώτες μέρες στο νηπιαγωγείο, κεντρικό άξονα των συζητήσεών μας αποτελούν οι κανόνες. Αναλύουμε συστηματικά όλες εκείνες τις κοινές συμφωνίες που χρειαζόμαστε προκειμένου να συνυπάρξουμε και να λειτουργήσουμε αρμονικά, τόσο μέσα στην τάξη όσο και στον ευρύτερο χώρο του σχολείου.
Τι είναι, όμως, πραγματικά οι κανόνες μέσα από τα μάτια των παιδιών;
Μέσα από τον διάλογο στην ολομέλεια, τα παιδιά εκφράζουν τις απόψεις τους, προβληματίζονται και τελικά καταλήγουμε σε ένα κοινό, σημαντικό συμπέρασμα: οι κανόνες βρίσκονται παντού γύρω μας. Υπάρχουν στο σπίτι, στο σχολείο, στο θέατρο, στη θάλασσα, στο σινεμά, στα καταστήματα, στον δρόμο, ακόμη και στον αγαπημένο τους παιδότοπο. Με αυτόν τον τρόπο γίνεται κατανοητό ότι ο βασικός σκοπός των κανόνων δεν είναι ο περιορισμός της ελευθερίας μας. Αντίθετα, λειτουργούν ως ασπίδα προστασίας. Μας βοηθούν να οργανώνουμε τη συμπεριφορά μας, να σεβόμαστε τα όρια των άλλων και, πάνω απ' όλα, να αλληλεπιδρούμε και να παίζουμε με απόλυτη ασφάλεια.
Σε πρώτο στάδιο, οι μαθητές ενθαρρύνονται να προτείνουν οι ίδιοι τους κανόνες που θεωρούν απαραίτητους για την αρμονική λειτουργία της τάξης και του σχολείου γενικότερα. Μέσα από αυτή τη συζήτηση, τα παιδιά διατυπώνουν τις δικές τους θέσεις και, στη συνέχεια, αποτυπώνουν τους προτεινόμενους κανόνες εικαστικά, μέσα από τη ζωγραφική.
Ακολούθως, η εμπέδωση των επιθυμητών συμπεριφορών επιτυγχάνεται βιωματικά, μέσω ενός κινητικού παιχνιδιού. Με σημείο αναφοράς μια διαχωριστική γραμμή στον χώρο, η νηπιαγωγός περιγράφει διάφορες καταστάσεις της σχολικής καθημερινότητας. Τα παιδιά καλούνται να αξιολογήσουν την εκάστοτε συνθήκη ως σωστή ή λανθασμένη (αλήθεια ή ψέμα) και να μετακινηθούν αντίστοιχα μπροστά ή πίσω από τη γραμμή αφομοιώνοντας όρια και κανόνες διαδραστικά και συμμετοχικά πχ «στην τάξη δεν σηκώνουμε το χέρι μας για να μιλήσουμε» ή «περιμένουμε υπομονετικά τη σειρά μας στο τρενάκι» κα
Στο επόμενο στάδιο, η σύνδεση μεταξύ σχολείου και οικογένειας ενισχύεται. Μέσω ενός φύλλου εργασίας, τα παιδιά μεταφέρουν στο σχολείο τους σημαντικότερους κανόνες του σπιτιού τους και τους παρουσιάζουν στην ολομέλεια της τάξης.
Η διαδικασία αυτή οδηγεί στη δημιουργία του «Συμβολαίου της Τάξης». Οι μαθητές συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωσή του ζωγραφίζοντας, γράφοντας και κολλώντας τους συμφωνημένους κανόνες σε ένα μεγάλο χαρτόνι. Η δέσμευση όλων επισφραγίζεται στο τέλος με την ατομική «υπογραφή» του κάθε παιδιού.
Παράλληλα, δημιουργήθηκε το παρουσιολόγιο. Αποτελεί πλέον βασικό μέρος της πρωινής μας ρουτίνας να καταγράφουμε τους παρόντες και τους απόντες, καλλιεργώντας το αίσθημα του ανήκειν στη μικρή μας τάξη.
Τέλος, η πρακτική οργάνωση του χώρου ολοκληρώθηκε με τον χωρισμό των παιδιών σε ομάδες εργασίας βάσει χρωμάτων. Κάθε ομάδα απέκτησε το δικό της τραπέζι, με το αντίστοιχο χρώμα. Μέσα από στοχευμένα παιχνίδια, τα παιδιά αναγνώρισαν το χρώμα της ομάδας τους και εξοικειώθηκαν με τη θέση τους. Σε αυτές τις σταθερές ομάδες θα συνεργάζονται καθημερινά τόσο κατά τη διάρκεια των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων όσο και των γευμάτων. Οι ομάδες αυτές θα αλλάζουν κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς.















